به گزارش طلوع آنلاین : تیروئید یکی از غدد مهم بدن است که اگرچه اندازه کوچکی دارد، اما نقش مهمی در تنظیم سوختوساز، انرژی، ضربان قلب، دمای بدن و بسیاری از عملکردهای حیاتی ایفا میکند. اختلال در عملکرد این غده میتواند باعث بروز علائمی مانند خستگی، تغییر وزن، تپش قلب، احساس سرما یا گرما، ریزش مو و تغییرات خلقی شود. اما از کجا بفهمیم مشکل از تیروئید است؟ تفاوت کمکاری تیروئید و پرکاری تیروئید چیست و چه زمانی باید برای انجام آزمایش اقدام کرد؟ تیروئید چیست؟ غده تیروئید یک غده پروانهایشکل است که در قسمت جلویی گردن قرار دارد. این غده با تولید هورمونهای تیروئیدی، سرعت بسیاری از فرایندهای بدن را تنظیم میکند. دو اختلال شایع تیروئید عبارتاند از: کمکاری تیروئید پرکاری تیروئید علاوه بر این موارد، بیماریهایی مانند گواتر، ندولهای تیروئیدی و برخی بیماریهای خودایمنی نیز میتوانند عملکرد یا ساختار تیروئید را تحت تأثیر قرار دهند. علائم کمکاری تیروئید چیست؟ در کمکاری تیروئید، غده تیروئید هورمون کافی تولید نمیکند و بسیاری از فعالیتهای بدن کندتر میشوند. شایعترین علائم کمکاری تیروئید عبارتاند از: خستگی و احساس بیحالی افزایش وزن یا دشواری در کاهش وزن احساس سرمای بیشتر از معمول خشکی پوست ریزش یا نازک شدن مو یبوست کاهش تمرکز و احساس کندی ذهنی خوابآلودگی گرفتگی صدا درد یا ضعف عضلات تغییرات خلقی اختلالات قاعدگی در زنان البته وجود یک یا چند مورد از این علائم بهتنهایی به معنای ابتلا به کمکاری تیروئید نیست و تشخیص معمولاً با بررسی علائم، معاینه و آزمایش خون انجام میشود. علائم پرکاری تیروئید چیست؟ در پرکاری تیروئید، غده تیروئید بیش از نیاز بدن هورمون تولید میکند و سوختوساز بدن افزایش مییابد. علائم پرکاری تیروئید میتواند شامل موارد زیر باشد: کاهش وزن بدون دلیل مشخص تپش قلب یا افزایش ضربان قلب تعریق زیاد احساس گرما اضطراب و تحریکپذیری لرزش دستها افزایش اشتها ضعف عضلانی بیخوابی افزایش دفعات اجابت مزاج اختلال در قاعدگی احساس ضعف و خستگی در برخی افراد، بهخصوص در بیماری گریوز، ممکن است علائم چشمی نیز ایجاد شود. کمکاری تیروئید باعث چاقی میشود؟ یکی از پرسشهای رایج این است که آیا کمکاری تیروئید باعث چاقی میشود؟ کمکاری تیروئید میتواند باعث افزایش وزن شود، اما میزان افزایش وزن در افراد متفاوت است. همچنین اضافهوزن همیشه ناشی از تیروئید نیست و عواملی مانند تغذیه، فعالیت بدنی، خواب، داروها و سایر بیماریها نیز میتوانند روی وزن تأثیر بگذارند. بنابراین برای افرادی که افزایش وزن دارند، صرفاً بر اساس وزن نمیتوان کمکاری تیروئید را تشخیص داد. آزمایش تیروئید چیست؟ برای بررسی عملکرد تیروئید معمولاً آزمایشهای خونی انجام میشود. TSH یکی از مهمترین آزمایشها برای ارزیابی عملکرد تیروئید است و بسته به شرایط فرد ممکن است پزشک آزمایشهایی مانند Free T4 و در موارد خاص آزمایشهای دیگر را نیز درخواست کند. تفسیر آزمایش تیروئید باید با توجه به محدوده مرجع همان آزمایشگاه، علائم فرد، سن، داروهای مصرفی و شرایط پزشکی انجام شود. درمان کمکاری تیروئید در بسیاری از موارد، درمان کمکاری تیروئید با داروی جایگزین هورمون تیروئید انجام میشود. مقدار دارو باید توسط پزشک تعیین شود و معمولاً لازم است بیمار در فواصل مشخص آزمایش خون انجام دهد تا دوز دارو تنظیم شود. قطع یا تغییر مقدار دارو بدون نظر پزشک توصیه نمیشود. درمان پرکاری تیروئید درمان پرکاری تیروئید به علت بیماری، شدت آن و شرایط فرد بستگی دارد. پزشک ممکن است از داروهای ضدتیروئید، داروهای کنترلکننده برخی علائم، ید رادیواکتیو یا در شرایط خاص جراحی استفاده کند. به همین دلیل، درمان پرکاری تیروئید باید بر اساس علت اصلی بیماری انتخاب شود. آیا تیروئید خطرناک است؟ بیشتر اختلالات تیروئید در صورت تشخیص و درمان مناسب قابل کنترل هستند. با این حال، تیروئید درماننشده میتواند در برخی افراد عوارض قابلتوجهی ایجاد کند. برای مثال، پرکاری تیروئید شدید میتواند روی قلب اثر بگذارد و کمکاری شدید و درماننشده نیز ممکن است مشکلات متعددی ایجاد کند. بنابراین بیتوجهی به علائم مداوم یا غیرطبیعی توصیه نمیشود. چه زمانی برای تیروئید به پزشک مراجعه کنیم؟ اگر علائمی مانند تغییر وزن غیرقابل توضیح، تپش قلب مداوم، خستگی شدید، حساسیت غیرعادی به سرما یا گرما، ریزش مو، تغییرات قابلتوجه قاعدگی یا تورم در قسمت جلوی گردن دارید، بهتر است برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید. همچنین افرادی که سابقه خانوادگی بیماریهای تیروئیدی دارند یا قبلاً آزمایش تیروئید غیرطبیعی داشتهاند، ممکن است به بررسی و پیگیری منظم نیاز داشته باشند. جمعبندی تیروئید نقش مهمی در تنظیم سوختوساز و عملکرد طبیعی بدن دارد و اختلال در آن میتواند به شکلهای مختلفی ظاهر شود. خستگی، تغییر وزن، تپش قلب، ریزش مو، احساس سرما یا گرما و تغییرات خلقی از علائمی هستند که ممکن است در بیماریهای تیروئیدی دیده شوند، اما این علائم اختصاصی نیستند. تشخیص دقیق کمکاری تیروئید یا پرکاری تیروئید با بررسی پزشکی و آزمایشهای لازم انجام میشود و درمان نیز باید بر اساس علت و شرایط هر فرد تعیین شود. توجه: این مطلب جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. راهبری نوشته درمان کبد چرب با طب سنتی؛ بهترین دمنوشها و گیاهان دارویی برای کبد چرب چرا بدن بدون دلیل کبود می شود؟
