طلوع آنلاین : آندومتریوز یکی از بیماریهای شایع در زنان است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم (آندومتر) در خارج از رحم رشد میکند. این بیماری معمولاً در زنان سنین باروری دیده میشود و به دلیل وابستگی به هورمون استروژن، انتظار میرود پس ازدوران یائسگی علائم آن کاهش یابد. با این حال، در برخی زنان آندومتریوز پس از یائسگی نیز ادامه مییابد یا حتی برای نخستین بار در این دوران تشخیص داده میشود. اگرچه این وضعیت نسبتاً نادر است، اما از نظر پزشکی اهمیت زیادی دارد و نیازمند بررسی دقیق است. آندومتریوز در یائسگی چیست؟ یائسگی مرحلهای طبیعی از زندگی زنان است که با توقف دائمی قاعدگی و کاهش تولید هورمونهای جنسی، بهویژه استروژن، همراه است. از آنجا که رشد ضایعات آندومتریوز به استروژن وابسته است، کاهش این هورمون معمولاً باعث کوچک شدن ضایعات و کاهش درد میشود. با وجود این، حدود ۲ تا ۵ درصد از موارد آندومتریوز در زنان یائسه مشاهده میشود. دلایل بروز آندومتریوز در یائسگی ۱. مصرف هورموندرمانی پس از یائسگی یکی از مهمترین عوامل، استفاده از درمان جایگزینی هورمون (Hormone Replacement Therapy یا HRT) است. دریافت استروژن میتواند ضایعات آندومتریوز باقیمانده را تحریک کرده و موجب فعال شدن مجدد بیماری یا تشدید علائم شود، بهویژه اگر استروژن بدون پروژسترون تجویز شود. ۲. تولید استروژن در بافت چربی حتی پس از یائسگی، بدن مقدار کمی استروژن تولید میکند. بخش قابل توجهی از این هورمون در بافت چربی و غدد فوق کلیوی ساخته میشود. در زنان دارای اضافهوزن یا چاقی، این تولید میتواند بیشتر باشد و به رشد ضایعات آندومتریوز کمک کند. ۳. باقی ماندن ضایعات قدیمی ممکن است ضایعات آندومتریوزی که پیش از یائسگی ایجاد شدهاند، پس از کاهش استروژن نیز بهطور کامل از بین نروند. این ضایعات گاهی سالها بدون علامت باقی میمانند و بعدها دوباره فعال میشوند. ۴. تولید موضعی استروژن توسط ضایعات پژوهشها نشان دادهاند که برخی ضایعات آندومتریوز قادرند بهصورت موضعی استروژن تولید کنند. این ویژگی باعث میشود حتی در شرایطی که سطح استروژن خون پایین است، ضایعات همچنان به رشد خود ادامه دهند. ۵. عوامل ژنتیکی و ایمنی اختلال در عملکرد سیستم ایمنی، التهاب مزمن و زمینه ژنتیکی نیز میتوانند در تداوم بیماری پس از یائسگی نقش داشته باشند. این عوامل ممکن است مانع از حذف سلولهای آندومتریوز توسط سیستم ایمنی شوند. علائم آندومتریوز در دوران یائسگی علائم ممکن است با علائم دوران باروری متفاوت باشد و شامل موارد زیر است: درد مزمن لگن درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع نفخ و درد شکم درد هنگام رابطه جنسی وجود توده در ناحیه لگن در موارد نادر، خونریزی واژینال پس از یائسگی از آنجا که خونریزی پس از یائسگی میتواند نشانه بیماریهای مهمتری نیز باشد، بررسی پزشکی آن ضروری است. تشخیص بیماری تشخیص آندومتریوز در زنان یائسه ممکن است دشوار باشد، زیرا علائم آن با بیماریهای دیگر مانند سرطان تخمدان، فیبروم، بیماریهای روده یا مشکلات مثانه شباهت دارد. پزشک معمولاً از ترکیبی از روشهای زیر استفاده میکند: بررسی سابقه پزشکی و معاینه لگن سونوگرافی واژینال تصویربرداری با MRI در موارد لازم لاپاراسکوپی که دقیقترین روش تشخیص محسوب میشود. درمان انتخاب روش درمان به شدت علائم، محل ضایعات، وضعیت سلامت عمومی و احتمال بدخیمی بستگی دارد. روشهای درمانی شامل: داروهای ضدالتهاب و مسکن برای کنترل درد بازنگری در درمان هورمونی در صورت مصرف HRT جراحی برای برداشتن ضایعات در موارد شدید یا مشکوک پیگیری منظم پزشکی برای ارزیابی وضعیت بیمار عوارض احتمالی اگرچه بیشتر ضایعات آندومتریوز خوشخیم هستند، اما در موارد نادر احتمال تغییرات بدخیم، بهویژه در تخمدان، وجود دارد. به همین دلیل هرگونه توده لگنی یا درد جدید در زنان یائسه باید بهطور دقیق بررسی شود. نتیجهگیری آندومتریوز در دوران یائسگی بیماری شایعی نیست، اما میتواند کیفیت زندگی زنان را تحت تأثیر قرار دهد. مهمترین عوامل مرتبط با بروز آن شامل مصرف هورموندرمانی، تولید استروژن در بافت چربی، باقی ماندن ضایعات قدیمی و تولید موضعی استروژن توسط خود ضایعات است. تشخیص زودهنگام و انتخاب درمان مناسب میتواند از پیشرفت بیماری و بروز عوارض جلوگیری کند. آگاهی زنان و مراجعه به پزشک در صورت بروز درد لگنی یا خونریزی پس از یائسگی، نقش مهمی در حفظ سلامت و بهبود کیفیت زندگی دارد. راهبری نوشته این داروها با قهوه تداخل دارند کیک موز و نسکافه + طرز تهیه
